Davranış değişikliği, hastalara daha adaptif davranışlar öğretmek ve kötü alışkanlıkları kırmak için uyumsuz davranışları değiştirmeye odaklanan bir tedavi türüdür. Davranış değişikliği için çok sayıda uygulama vardır ve ayrıca bu tedavi türüne yönelik çeşitli yaklaşımlar vardır. Bir hasta için uygun olup olmadığına karar vermek için davranış değişikliği yapmadan önce birkaç uzmana danışmak ve bir hasta için diğerinden daha uygun olabilecek birinin olup olmadığını görmek için farklı yaklaşımlar hakkında bilgi edinmek iyi bir fikirdir. Bu terapi türü çeşitli ruh sağlığı uzmanları tarafından sunulmaktadır.
Davranış değişikliği oturumlarında, hastalar temel olarak uyumsuz davranış konusunda eğitilirler. Çok sayıda seans alabilir ve yaklaşım genellikle hastaya göre uyarlanır. Yaklaşımlar, sınıfta hareket eden bir çocuk için zaman aşımı kadar basit olabilir veya hastaların tırnaklarını çiğnemelerini engellemek için tasarlanan biofeedback sistemleri kadar karmaşık olabilir. Bazı davranış modifikasyonları, bazı kişilerin cezanın etkili olmadığını ve hatta zararlı olabileceğini düşündüğü için eleştiriyi çeken çeşitli biçimlerde cezaları kullanır.
Fobiler, anksiyete bozuklukları ve kötü alışkanlıklar bu terapi ile tedavi edilebilir. Örneğin, sudan korkan bir hasta, korkuyu gidermek için sistematik bir duyarsızlığa maruz kalabilir. Davranış değişikliği ile tedavi edilebilecek kötü alışkanlıklar arasında tırnak ısırma, saç çiğneme, parmak emme ve çeşitli diğer sorunlar olabilir. Davranış değişikliği, yatak ıslatma veya oyunculuk gibi sorunları tedavi etmek için de kullanılabilir.
Gelişimsel yetersizliği olan hastalar bazen öğretmene uyarlanabilir davranış sergileyen oturumlardan faydalanabilir, böylece toplumda kendilerini daha rahat hissederler. Davranış değişikliği aynı zamanda otizm gibi durumları tedavi etmek, hastalara toplumdaki işlevsellik seviyelerini artıracak beceriler sunmak için de kullanılır. Devam eden davranış değiştirme terapisi hem çocuklarda hem de yetişkinlerde kullanılabilir.
“Davranış değişikliği” terimi biraz can sıkıcı gelse de, seanslar genellikle yumuşaktır. Uygulayıcı hastaya agresif biçimde yaklaşarak veya hasta için uygun olmayan bir yaklaşım yöntemi seçerek ek davranışsal sorunlar yaratmak istememektedir. Eski çağlardaki bazı taktikler sert veya küfürlü olsalar da, çoğu uygulayıcı bugün bu tedavi yöntemlerinin etkili olmadığını ve aktif olarak zararlı olabileceğini kabul ediyor;


